14 Mayıs, Türk demokrasisi açısından gerçek anlamda bir milattır. Toplumsal talepler, DP iktidarıyla birlikte hayata geçmeye başladı. Başbakan Menderes, hükümet programını okurken "millete mal olmuş inkılâplarımızı mahfuz tutacağız." ifadesini kullandı. Başbakanın daha ilk günlerde yaptığı bu açıklama, Türkiye'de siyasal ve ekonomik özgürlükler bakımından ciddi bir rota değişikliğinin gerçekleşeceğinin de işaretini veriyordu.Bugün Türkiye'de gerçek anlamda demokrasiye geçilmesinin yıldönümü. 14 Mayıs 1950 günü yapılan seçimler, Demokrat Parti'yi iktidara taşıdı ve millet iradesinin gerçek anlamda tecellisini sağladı.
Uzun yıllar Tek Parti yönetiminin hüküm sürdüğü Türkiye'de, 1945 yılında uluslararası gelişmelerin etkisiyle demokrasiye geçme kararı alındı. Bu kararın altında yatan en önemli nedenin İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Batı blokundan kopmama arzusu olduğu söylenebilir.Geleneksel Rus dış politikasının sıcak denizlere inme arayışını sürdüren Sovyetler Birliği'nden korunma arzusu da bu işbirliğinin nedenleri arasındaydı. Aslında uzunca yıllar boyunca Tek Parti yönetiminin kurumsallaşması için çaba harcayan Tek Parti CHP'si, istemeyerek de olsa çok partili hayata geçmeye mecbur kaldı. Muhalefetin örgütlenmesine izin verilmesinin ardından siyaset sahnesinde yeni siyasî partiler belirmeye başladı.
Son yıllarda adını sıkça duyduğumuz ünlü İşadamı Nuri Demirağ, Millî Kalkınma Partisini kurarak bu konudaki ilk adımı attı. Asıl etki sağlayan muhalefet odağı ise CHP'den ayrılan milletvekillerinin kurduğu Demokrat Parti oldu. Muhalefet kısa süre içinde ülke genelinde yayıldı. Ancak CHP Genel Başkanı İnönü, iktidarı o kadar da kolay kaybetmeye niyeti olmayacağını gösterecekti. CHP yönetiminin ilk adımı, normal şartlar altında 1947 yılında yapılması gereken seçimi öne çekmeye çalışmak oldu.
1946 yılının Haziran ayında seçim kanunu değiştirilerek milletvekili seçimlerinin yapılacağı tarihin İçişleri Bakanlığı tarafından duyurulacağı hükme bağlandı. Artık her an ilan edilebilecek olan sürpriz bir seçim bekleniyordu. İçişleri Bakanlığı, 3 Temmuz 1946 tarihinde gazetelerde bir duyuru yayımladı ve milletvekili genel seçimlerinin 21 Temmuz 1946 günü yapılacağını açıkladı. Seçimlere 18 gün kala hem muhalefet partilerine hem de seçmenlere haber verilmesi yeterli görülmüştü. Asıl amacın muhalefeti hazırlıksız yakalamak olduğu açıktır. Ancak buna rağmen muhalefetin toplum üzerindeki etkisi iktidarın beklediğinden çok daha yüksekti
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder